22. dywizjon rakietowy OP m. Hel
( Jednostka Wojskowa 1126 )
płk rez. mgr inż. Zbigniew Przęzak
Braniewo, 25 luty 2012 r.
Ostatnia aktualizacja danych: 09.06.2013 r.
22. dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej
m. Hel
( Jednostka Wojskowa 1126 )
1. Historia 22. dywizjonu rakietowego Obrony Powietrznej.
Zarządzeniem Nr 0015/Org. dowódcy
WOPK z 16 stycznia 1963 roku, na bazie dotychczasowego 60. Samodzielnego Pułku
Artylerii Przeciwlotniczej, powstaje 60. Brygada Artylerii Obrony Powietrznej Kraju m. Gdynia.
Na podstawie rozkazu dowódcy OPK nr 0012 z dnia 12.01.1963 roku, ma być sformowanych pięć dywizjonów ogniowych i jeden dywizjon techniczny. Nowo formowane dywizjony mają dysponować PZR SA-75 Dzwina.
Jednym z tych dywizjonów był 22. dywizjon ogniowy OPK m. Hel, JW 1126, pierwszy dowódca kpt. Jerzy Olszewski.
Kadra i żołnierze służby zasadniczej zostali przeszkoleni do obsługi PZR SA-75 Dzwina w Centrum Szkolenia Specjalistów Artylerii i Radiotechniki m. Bemowo Piskie w okresie od 10.11.1962 do 23.03.1963 r. Podczas egzaminów końcowych słuchacze kursu uzyskali najwyższą ocenę (4.50) w historii Centrum.
Miejsce 22. do OPK m. Hel w ugrupowaniu bojowym 60. BA OPK - rok 1964.
SD i SNR: 54°36’52.05"N 18°48’42.55 E.
Dywizjon nie posiadały jeszcze w owym czasie sprzętu bojowego. W celu utrzymania na wysokim poziomie wyszkolenia, wysłano obsługi dywizjonu na praktyki do 13 DA OPK na Śląsku.
W 1963 roku zapadła decyzja wprowadzenia na uzbrojenie wszystkich dywizjonów rakietowych brygady nowego PZR S–75M Wołchow. Dowódca WOPK, rozkazem Nr 001/Org. z dnia 15.02.1964r., polecił przeszkolić w CSS AiR na nowy PZR S-75M Wołchow obsługi dywizjonów. Szkolenie odbyło się w okresie od 15.03.1964 do 09.06.1964r.
W pierwszej połowie 1964 roku dywizjon otrzymuje nowy zestaw rakietowy S-75M Wołchow. Historyczne dla dywizjonu pierwsze strzelanie bojowe na poligonie w Aszułuku w byłym ZSRR odbyło się 21 maja 1965 roku - dowódca dywizjonu mjr Antoni Kiwior. Odbyte strzelanie dało legitymację do pełnienia dyżurów bojowych w systemie Obrony Powietrznej Kraju (z czasem 6 minut na osiągnięcie gotowości do startu rakiet dyżurnych). W późniejszym czasie, po dozbrojeniu w rakiety 20 DSU, dywizjony nadmorskie osiągały gotowość do startu rakiet w 3 minuty.
Na terenie strefy bojowej dywizjonu rozlokowana była 214 kompania radiotechniczna sformowana 16.05.1977 r. Początkowo dysponowała RLS P-15, następnie NUR-21, PRW i stanowiskiem dowodzenia. Kompania została rozformowana w marcu 1992 r.
Obiekty 22. do OPK m. Hel na strefie B: 1 - schron SNR i SD, 2 - wyrzutnie rakiet, 3 - wiaty na STZ z rakietami,
4 - stanowiska ogniowe PKM-2 (szt.2) i PKMZ-2 (szt.1), 5 - ukrycia dla obsług, 6 - stacja transformatorowa,
mag. 7a i mag. 7b - magazyny gotowych rakiet (bez paliwa i utleniacza),
8 - kuchnia, 9 - jadalnia, 10 - magazyn sprzętu, 11 - ST (stanowisko trasowania),
12 - dyspozytornia, 13 - magazyn paliwa, 14 - warsztat rem.-mech., 15 - pompownia.
Dowódcy dywizjonu:
| – kpt. Jerzy Olszewski | od 1962 do 1964; |
| – kpt. Antoni Kiwior | od 1964 do 1966; |
| – kpt. Tadeusz Jurek | od 1966 do 1968; |
| – mjr Zdzisław Pawłowski | od 1968 do 1970; |
| – mjr Bolesław Skowron | od 1970 do 1972; |
| – mjr Henryk Tomaszewski | od 1972 do 1974; |
| – ppłk Henryk Tomaszewski | od 1974 do 1977; |
| – mjr Stanisław Wojniusz | od 1977 do 1980; |
| – mjr Kazimierz Szeląg | od 1980 do 1983; |
| – ppłk Janusz Wąsowski | od 1983 do 1988; |
| – ppłk Zdzisław Karcz | od 1988 do 1991; |
| – mjr Ryszard Dams | od 1991 do 1992; |
| – kpt. Jerzy Polich | od 1992 do 1995; |
| – kpt. Waldemar Szczepaniak | od 1995 do 1997; |
| – mjr Marek Kuchnowski | od 1999 do 2001. |
W kolejnych latach sprzęt dywizjonu ulegał modernizacji. Na miejsce RLS P-12 wprowadzono RLS P-18, dywizjon został włączony do systemu automatycznego dowodzenia WEKTOR i wzbogacił się o wysokościomierz PRW-13.
W ramach restukturyzacji Sił Zbrojnych RP 22. dywizjon rakietowy OP rozformowano w końcu września 2001.
Skład osobowy 22. dr OP z 1973/74 roku. [1]
| Dowództwo i sztab dywizjonu | |
| Dowódca | ppłk Kazimierz Rec |
| Zastępca dowódcy ds.politycznych | mjr Chojnicki |
| Szef sztabu - zastępca dowódcy | mjr Eugeniusz Szumowski |
| Pom. szefa sztabu - of. łączności | kpt. Stanisław Jurek |
| Szef służb technicznych - zastępca dowódcy | kpt. Jan Suwara |
| Szef służb uzbrojenia i elektroniki | ppor. Mieczysław Kaczmarek (od września 1974 r.) |
| Szef służby samochodowej | por. Mieczysław Perczyński |
| Kwatermistrz | kpt. Piotr Wielgus |
| Szef służby mundurowej | chor. sztab. Tadeusz Madejewski |
| Szef izby chorych | chor. Papis |
| Bateria radiotechniczna | |
| Dowódca baterii | kpt. Henryk Konarkowski |
| Szef baterii | st. ogn. Zdzisław Koszewski (do grudnia 1973) |
| Dowódca plutonu | por. Tadeusz Krzyżowski |
| Technik RNK i PW | chor. Wit Pałucki |
| Technik | por. Marian Orłowski |
| Technik | por. Jan Gurin |
| Technik | por. Jaroszuk |
| Bateria startowa | |
| Dowódca baterii startowej | kpt. Walaszek Ryszard |
| Dowódca plutonu startowego | chor. Tadeusz Kamiński |
| Dowódca plutonu startowego | plut. Emil Kopczyński |
| Bateria techniczna | |
| Dowódca baterii | por. Henryk Mikuła |
| Szef baterii | st. ogn. sztab. Jan Górczyński |
| Kierownik sekcji montażu i zbrojenia | ppor. Andrzej Gędziorowski |
| Technik montażu i zbrojenia | chor. Jerzy Gulbinowicz |
| St. technik paliwa | chor. Antoni Chmura |
| Technik utleniacza | mł. chor. Ryszard Piotrowski |
| Dowódca RSKP | por. Janusz Rogulski |
| St. technik RSKP | por. Waldemar Nowakowski |
| Technik RSKP | chor. Wit Pałucki |
| Kompania ochrony | |
| Dowódca | kpt. Witold Tarkiewicz |
| Bateria osłonowa | |
| Dowódca | por. Jerzy Błażejczyk |
[ Do spisu treści ]
2. Dokumenty i fotografie.
Jak wyglądają obiekty byłego dywizjonu w m. Hel? Oto kilka zdjęć wykonanych 05 stycznia 2013 r. przez st. chor. rez. Włodzimierza Steinka.
St. chor. rez. Włodzimierza Steinka służył w 25. dr OP w latach 1977 - 1979 jako technik RNK, wcześniej służył również w 60. dr OP m. Olszewnica w latach 1973 - 1975 i jak każdemu przeciwlotnikowi WOPK, nie obce jest mu CSS WRiA m. Bemowo Piskie czy poligon w dalekim Aszuku.
Obiekty byłego 22. dr OP m. Hel, po jego rozformowaniu w 2001 roku, zostały przekazane do Marynarki Wojennej i dalej do Agencji Mienia Wojskowego. 12 marca 2013 roku AMW organizuje kolejny (trzeci) przetarg na nieruchomości z rejonu strefy A (administracyjnej) byłego 22. dr OP.
Brama do byłego 22. dr OP m. Hel, po rozformowaniu obiekty MW i obecnie AMW.
Dyżurka oficera dyżurnego w byłym 22. dr OP m. Hel.
Wejście do: kantyny, stołówki kadry, sanitariatów i dalej wejście na stołówkę żołnierską w byłym 22. dr OP m. Hel.
Budynek sztabu w byłym 22. dr OP m. Hel.
Budynek koszarowy w byłym 22. dr OP m. Hel.
PKT w byłym 22. dr OP m. Hel.
Garaże w parku samochodowym w byłym 22. dr OP m. Hel.
PSO w parku samochodowym w byłym 22. dr OP m. Hel.
Boksy garażowe w parku samochodowym w byłym 22. dr OP m. Hel.
MPS w byłym 22. dr OP m. Hel.
MPS w byłym 22. dr OP m. Hel.
Kolejne zdjęcia z 22. dr OP m. Hel udostępnił ppłk w st. spocz. Stanisław Wojniusz. Zdjęcia zostały wykonane 31 października 2008 roku przez ppłk. rez. Jerzego Policha i kmdr. por. rez. Józefa Białogońskiego. Na zdjęciach możemy zobaczyć jak wyglądały obiekty strefy "B" 22. doar OPK m. Hel. Obecnie (2013 r.) po przedstawionych na zdjęciach obiektach nie ma śladu.
Pan Jerzy Polich (ur. 1952 r.) - żołnierz służby zasadniczej w latach 1973-1975, przez wiele lat pracownik cywilny wojska, przesłał nam kilka zdjęć z archiwum prywatnego oraz z archiwum kmdr. por. rez. Józefa Białogońskiego.
Magazyn rakiet w byłym 22. dr OP m. Hel.
Stanowisko nr 4 do montażu i zbrojenia rakiet w byłym 22. dr OP m. Hel.
Stanowisko 10a do sprawdzania WDM (detonatorów ładunków bojowych rakiet) w baterii technicznej byłego 22. dr OP.
Odporna na działanie kwasu azotowego wiata do neutralizacji zbiorników rakiet PZR S-75M Wołchow.
Neutralizator kwasu azotowego na stanowisku zlewania resztek RMN i neutralizacji zbiorników rakiet PZR S-75M Wołchow.
"Domek" zmiany dyżurnej dywizjonu w 22. dr OP.
Schron SNR i SD w 22. dr OP m. Hel.
Schron SNR i SD w 22. dr OP m. Hel.
Wejście do schronu na podjezieru działobitni PKM-2.
Wiata, pozostałość po wiacie, na STZ z rakietami w 22. dr OP.
Stanowisko RSWP w 22. dr OP.
Andrzej Gędziorowski - pocztówki z Aszuku:
Aszuku wiosna 1974 roku, ppor. Andrzej Gędziorowski w otoczeniu żołnierzy baterii technicznej. Foto: Z archiwum mjr. rez. Andrzeja Gędziorowskiego.
Aszuku wiosna 1974 roku, ppor. Andrzej Gędziorowski kierownik montażu i
zbrojenia baterii technicznej w 22. dr OP m. Hel. Foto: Z archiwum mjr. rez. Andrzeja Gędziorowskiego.
[ Do spisu treści ]
[1] Skład osobowy dywizjonu z 1973/74 roku częściowo odtworzono dzięki pomocy płk. rez. Janusza Rogulskiego, mjr. rez. Andrzeja Gędziorowskiego i ppłk. w st. spocz. Ryszarda M. Sienkiewicza.